10 sierpnia 1960 roku na Wawel powrócił zrekonstruowany pomnik Tadeusza Kościuszki, zniszczony wcześniej podczas niemieckiej okupacji. W ramach upamiętnienia tego wydarzenia jako obiekt tygodnia prezentujemy medal Racławickiego Centrum Wsi Polskiej z wizerunkiem Tadeusza Kościuszki.
Jest to okrągły medal wykonany z metalu. Na jego awersie widoczne jest popiersie Tadeusza Kościuszki. Na głowie ma on czapkę rogatywkę, na prawym ramieniu widać naramiennik od munduru, a na piersi dwa ordery – polski Virtuti Militari oraz amerykański Cyncynata. W obwodzie widnieje napis: „RACŁAWICKIE CENTRUM WSI POLSKIEJ / RACŁAWICE 2002”. Na rewersie znajduje się przedstawienie pomnika w Janowiczkach, ukazującego Bartosza Głowackiego na zdobytej armacie z kosą i czapką w rękach. Pod nim widoczne jest hasło: „ŻYWIĄ Y BRONIĄ”, a poniżej wieniec laurowy. Jest to jeden z wielu obiektów w naszych zbiorach, który należał niegdyś do Marka Nawary (1956–2011) – samorządowca, posła na Sejm III kadencji, marszałka Województwa Małopolskiego oraz wójta Gminy Zielonki.
Insurekcja kościuszkowska stanowi ważny okres w dziejach polskiej wsi. Kościuszko mobilizował do walki o obronę niepodległości nie tylko szlachtę i mieszczan, ale również ludność wiejską. Sam naczelnik powstania wdział na siebie sukmanę – element stroju chłopskiego – demonstrując w ten sposób jedność narodu. Kosynierzy odegrali istotną rolę w bitwie pod Racławicami, która stała się symbolem oporu i walki o wolność. Dla upamiętnienia tego wydarzenia skrzyżowane kosy znalazły się w herbach niektórych gmin wiejskich, w tym w herbie Gminy Zielonki.
IR PZ 585/2024
