6 grudnia to dzień, w którym szczególnie przypominamy sobie postać św. Mikołaja – biskupa znanego z dobroci i hojności, patrona dzieci, podróżnych i marynarzy. Z tej okazji prezentujemy Państwu wyjątkowy obiekt z naszych zbiorów: ludowy obraz olejny na desce przedstawiający św. Mikołaja, wykonany w typie krakowskim, datowany na przełom XIX i XX wieku.
Na obrazie widzimy św. Mikołaja w tradycyjnym biskupim stroju, z mitrą oraz pastorałem w dłoni, udzielającego błogosławieństwa. W lewej ręce trzyma księgę – symbol wiary i nauki. U jego stóp znajduje się charakterystyczny motyw ikonograficzny: trójka chłopców w beczce, odniesienie do legendy o cudownym ocaleniu maluczkich – to najczęściej przytaczany w ludowych i kościelnych przekazach cud świętego.
W tradycji ludowej św. Mikołaj pełnił znacznie szersze funkcje niż tylko dobroczyńca dzieci. Był opiekunem pasterzy i bydła, chronił je przed wilkami i innymi zagrożeniami. W wielu rejonach Polski, w noc jego wspomnienia gospodarze modlili się do niego o ochronę stada przed zimą i atakami dzikich zwierząt. Paradoksalnie, w niektórych przekazach ludowych św. Mikołaj bywał też kojarzony z opieką nad samymi wilkami – z troską o to, by w surowych zimach nie pomarły z głodu lub zimna.
IR 418/2020