Szanowni Państwo, wakacje to czas wypoczynku, jednak dla niektórych najlepszym relaksem jest praca twórcza i manualna. Właśnie w taki sposób powstała piękna inicjatywa, która wzbogaciła zbiory Izby Regionalnej w Zielonkach.
Do naszej instytucji zgłosiła się osoba niezwykle ceniona w środowisku lokalnym – pedagog i nauczycielka, która na co dzień zaraża dzieci miłością do kultury ludowej. Z prośbą o pomoc zwrócił się do niej dyrektor Biblioteki Publicznej w Zielonkach i kustosz Izby Regionalnej, Mariusz Zieliński. Chodziło o odnowienie dziecięcych gorsecików sukiennickich. Mowa o strojach, które trafiły do naszych zbiorów od rodziców, gdy wyrosły z nich kolejne pokolenia dzieci. Często wysłużone i sfatygowane wieloletnim używaniem, wymagały troskliwej ręki, by mogły służyć kolejnym najmłodszym mieszkańcom naszej gminy.
Pani poświęciła na ten cel niemal cały swój letni urlop – od czerwca do końca sierpnia. Uzupełniła ubytki, dodała nowe elementy dekoracyjne i spójnie ujednoliciła gorsety według wzoru od Zielonek, dodając charakterystyczne frędzle oraz pomponiki w odcieniach czerwieni, amarantu i ciemnego borda. Na prośbę autorki – osoby niezwykle skromnej o wielkim sercu – nie ujawniamy jej personaliów, jednak składamy głębokie pokłony za potężny wkład pracy i bezinteresowność. Efekty tej misterniej renowacji będzie można podziwiać już podczas zbliżających się Dożynek Gminy Zielonki w Trojanowicach!
Trochę historii: Czym są gorsety sukiennickie?
Gorsety sukiennickie mają wyjątkowe miejsce w polskiej tradycji
- Pochodzenie: Ich historia sięga połowy XIX wieku. Kobiety z podkrakowskich wsi szyły je zimą, a następnie sprzedawały na kramach w krakowskich Sukiennicach jako pamiątkę z krakowskiej ziemi.
- Symbolika narodowa: W czasach zaborów Polacy z sektora pruskiego czy rosyjskiego, odwiedzający Wawel i Katedrę, kupowali je dla swoich dzieci jako żywą pamiątkę i element stroju narodowego.
- Wykonanie: Wykonywane głównie na aksamicie lub atłasie (najczęściej czarnym), wykańczane półokrągłymi kaletkami. Zamiast czasochłonnego haftu ozdabiano je koralikami, cekinami, szklaną sieczką, a z czasem także elementami z tworzyw sztucznych (tzw. dmuchanym ryżem).
- Tradycja dziś: Do teraz są popularnym elementem strojów dziecięcych podczas procesji Bożego Ciała, Rezurekcji czy uroczystości przedszkolnych w całej Polsce.
Zostań wolontariuszem – dołącz do ochrony dziedzictwa w Zielonkach!
Gorsety zyskały nowe życie, ale nasze zbiory kryją więcej cennych eksponatów, które wymagają wsparcia. Z powodu upływu lat oraz intensywnego użytkowania, nitki w zabytkowych haftach krakowskich przecierają się i niszczeją (tzw. hafty spęzłe).
Zapraszamy do współpracy wszystkich chętnych z umiejętnościami manualnymi i hafciarskimi!
- Zapewniamy: Wszystkie niezbędne materiały do konserwacji i naprawy strojów.
- Zadanie: Sukcesywne uzupełnianie brakujących elementów w haftach (płatków kwiatów, listków) z zachowaniem tradycyjnej kolorystyki i wzornictwa od Zielonek.
Jeśli chcesz podzielić się swoim talentem, przyczynić do zachowania lokalnego dziedzictwa kulturowego i mieć realny wpływ na wygląd strojów reprezentujących naszą gminę – skontaktuj się z Izbą Regionalną w Zielonkach.
Mariusz Zieliński wraz z Pracownikami Izby Regionalnej w Zielonkach
